CÔ BÉ BÁN DIÊM
THE LITTLE MATCH GIRL
Hans Christian Andersen
http://www.andersen.sdu.dk/vaerk/hersholt/TheLittleMatchGirl_e.html
 
HOÀNG KIM & VĨNH TUỆ chuyển ngữ
 
DẪN: Hans Christian Andersen (1805-1875), là một nhà thơ, tiểu thuyết gia Đan Mạch, nổi tiếng với những truyện cổ tích viết cho thiếu nhi. Tuy nhiên, những tác phẩm tiêu biểu nhất của ông đều có nội dung gây ấn tượng sâu sắc, và thực chất cũng là dành cho người lớn.
Trong số những truyện ngắn của nhà văn, nổi tiếng nhất có lẽ là truyện ngắn “Cô Bé Bán Diêm” (Tiếng Đan Mạch: Den Lille Pige med Svovlstikkerne, Anh Ngữ: “The Little Match Girl – The little girl with the matchsticks”,  đây thực sự là một kiệt tác, dù chỉ gói gọn trong chừng nửa trang báo, nhưng tác phẩm đã để lại những giọt nước mắt thương cảm và những cảm xúc vô biên trong lòng nhiều thế hệ độc giả trên toàn thế giới.
Vấn đề là khi qua Việt Nam, truyện ngắn này cũng có rất nhiều bản dịch, rất tiếc là đa số đều phóng tác, hay phỏng dịch, một số còn dịch chưa sát, chưa đúng, thậm chí sai, làm mất đi văn phong và tinh thần của nguyên bản. Trong ý hướng đi tìm một bản dịch tốt hơn cho truyện ngắn THE LITTLE MATCH GIRL - tạp chí song ngữ Sunflower xin giới thiệu cùng quý vị độc giả bản chuyển ngữ mới nhất của dịch giả Hoàng Kim - Vĩnh Tuệ.  Mong quý vị đọc và góp ý để chúng ta có thể có những bản dịch ngày càng tốt hơn nữa. Xin cám ơn quý vị độc giả đã đến với SUNFLOWER trong mấy thập niên qua, và vẫn còn tiêp tục đồng hành cùng chúng tôi trong những năm sắp tới. Kính chúc quý vị một mùa Giáng Sinh 2018 sức khoẻ bình an thịnh vượng. Trân trọng.
TS. TRẦN QUỐC DŨNG - Tổng Biên Tập Sunflower
--------------------------------------------------------------------------
It was so terribly cold. Snow was falling, and it was almost dark. Evening came on, the last evening of the year. In the cold and gloom a poor little girl, bareheaded and barefoot, was walking through the streets. Of course when she had left her house she'd had slippers on, but what good had they been? They were very big slippers, way too big for her, for they belonged to her mother. The little girl had lost them running across the road, where two carriages had rattled by terribly fast.

Rét dữ dội. Tuyết đang rơi. Trời đen kịt. Đêm đang xuống - đêm cuối năm. Vậy mà trong giá buốt mịt mùng, một cô bé tội nghiệp vẫn đang lê bước trên hè phố, đầu trần, chân đất. Hẳn là khi ra khỏi nhà, em có mang dép, nhưng nó có vừa vặn đâu? Nó quá lớn, quá rộng đối với em, bởi đó là dép của mẹ em. Em đã tụt mất dép khi chạy qua đường, vừa khi một cỗ xe song mã đang rầm rập phóng tới với một tốc độ kinh hoàng.
 
One slipper she'd not been able to find again, and a boy had run off with the other, saying he could use it very well as a cradle some day when he had children of his own. And so the little girl walked on her naked feet, which were quite red and blue with the cold. In an old apron she carried several packages of matches, and she held a box of them in her hand. No one had bought any from her all day long, and no one had given her a cent.
 
Một chiếc em không tìm được, còn chiếc kia thì một thằng bé đã chạy tới lấy mất, đã vậy còn trêu rằng với chiếc dép to tướng như vậy, đủ để sau này nó dùng làm cái nôi để ru mấy đứa con. Thế là em đành phải đi chân trần, hai bàn chân cứ đỏ bầm rồi tái xanh lên vì lạnh. Bên trong chiếc tạp dề cũ, em đem theo mấy lốc diêm, và một bao diêm em cầm trên tay. Suốt cả một ngày hôm nay, chẳng ai mua diêm, và cũng chẳng ai cho em lấy một xu.
 
Shivering with cold and hunger, she crept along, a picture of misery, poor little girl! The snowflakes fell on her long fair hair, which hung in pretty curls over her neck. In all the windows lights were shining, and there was a wonderful smell of roast goose, for it was New Year's eve. Yes, she thought of that!
 
Người tái xanh vì lạnh và đói, em cứ như quờ quạng mà đi, quả là một khung cảnh khốn khổ tội nghiệp về một em bé gái! Bông tuyết rơi trên mái tóc dài của em, bám trên những lọn tóc xoăn quanh cổ em. Mọi cánh cửa sổ nhà người đều sáng rực, sực nức mùi vị tuyệt vời của món ngỗng quay, vì hôm nay là đêm Giao Thừa cơ mà! Vâng, em cứ nghĩ mãi đến điều đó!
 
In a corner formed by two houses, one of which projected farther out into the street than the other, she sat down and drew up her little feet under her. She was getting colder and colder, but did not dare to go home, for she had sold no matches, nor earned a single cent, and her father would surely beat her. Besides, it was cold at home, for they had nothing over them but a roof through which the wind whistled even though the biggest cracks had been stuffed with straw and rags.
 
Đến hai ngôi nhà liền kề, một cái nhô ra một cái thụt vào, tạo thành một góc tối, em ngồi xuống, thu hai chân vào người. Mỗi lúc em càng thấy lạnh hơn, nhưng em chẳng dám về nhà, bởi chẳng bán được bao diêm nào, chẳng kiếm được xu nào, chắc sẽ bị cha đánh. Với lại, ở nhà thì cũng lạnh, bởi cả gia đình cũng không có cái gì để đắp, ngoài một mái tranh che chở phía trên, nhưng gió vẫn cứ luồn vào gầm gào hú thét suốt, dù những chỗ thủng lớn nhất đã được chèn bằng rơm và giẻ rách.
 
Her hands were almost dead with cold. Oh, how much one little match might warm her! If she could only take one from the box and rub it against the wall and warm her hands. She drew one out. R-r-ratch! How it sputtered and burned! It made a warm, bright flame, like a little candle, as she held her hands over it; but it gave a strange light! It really seemed to the little girl as if she were sitting before a great iron stove with shining brass knobs and a brass cover. How wonderfully the fire burned! How comfortable it was! The youngster stretched out her feet to warm them too; then the little flame went out, the stove vanished, and she had only the remains of the burnt match in her hand.
 
Hai bàn tay em gần như đã cứng đờ. Ôi! Một que diêm có thể làm em ấm biết bao! Giá như em có thể lấy ra chỉ một que diêm thôi và quẹt lên để sưởi ấm đôi tay. Thế rồi em lấy ra một que diêm. Xoẹt ! Que diêm bùng cháy! Nó tạo ra sự ấm áp, tạo ra ngọn lửa rực rỡ, giống như một ngọn nến nhỏ, khi em hơ tay em lên nó, và nó còn mang lại một ánh sáng lạ kỳ nữa chứ! Đối với em dường như em đang ngồi trước một cái lò sưởi lớn bằng sắt, với tay nắm và nắp đậy bằng đồng sáng loáng. Ngọn lửa cháy lên kỳ diệu biết bao! Dễ chịu biết bao! Cô bé cũng duỗi hai chân ra để sưởi ấm. Thế rồi ngọn lửa nhỏ tắt đi, lò sưởi cũng biến mất, và trên tay em chỉ còn lại que diêm đã tàn. 
 
She struck another match against the wall. It burned brightly, and when the light fell upon the wall it became transparent like a thin veil, and she could see through it into a room.
 
Em lại quẹt một que diêm khác. Nó cháy lên sáng rực, và khi ánh sáng soi vào, bức tường trông mờ ảo như một tấm voan mỏng, và em có thể nhìn vào bên trong căn phòng.
 
On the table a snow-white cloth was spread, and on it stood a shining dinner service. The roast goose steamed gloriously, stuffed with apples and prunes. And what was still better, the goose jumped down from the dish and waddled along the floor with a knife and fork in its breast, right over to the little girl. Then the match went out, and she could see only the thick, cold wall. She lighted another match. Then she was sitting under the most beautiful Christmas tree. It was much larger and much more beautiful than the one she had seen last Christmas through the glass door at the rich merchant's home.  
 
Trên chiếc bàn ăn trải khăn trắng tinh, người ta đã dọn một bữa ăn tối ngon lành hấp dẫn- trong đó có một con ngỗng quay béo ngậy còn bốc hơi nghi ngút, và rất nhiều táo với mận khô. Và ly kỳ hơn nữa là con ngỗng quay cũng nhảy phốc ra khỏi dĩa, lạch bà lạch bạch núng na núng nính đi trên sàn, cùng với dao và nĩa trên lườn, thẳng ra chỗ em bé gái. Rồi que diêm tắt, em chỉ còn thấy quanh mình trơ ra một bức tường dày lạnh lẽo. Em lại quẹt que diêm khác. Và em lại thấy mình đang ngồi dưới một cây thông Giáng Sinh đẹp nhất. Cây thông này lớn hơn và đẹp hơn rất nhiều so với cây thông mà em từng thấy vào dịp Giáng Sinh năm ngoái, qua cửa kính nhà một thương gia giàu có. 
 
Thousands of candles burned on the green branches, and colored pictures like those in the printshops looked down at her. The little girl reached both her hands toward them. Then the match went out. But the Christmas lights mounted higher. She saw them now as bright stars in the sky. One of them fell down, forming a long line of fire.

Hàng ngàn ngọn đèn sáng rực, lấp lánh trên cành lá xanh tươi và rất nhiều bức tranh màu sắc rực rỡ, như những bức ở xưởng in, bày ra trước mắt em. Và em với cả hai tay về phía chúng. Nhưng rồi que diêm tắt. Những ngọn đèn Giáng Sinh bay lên cao, bay lên cao hơn, và giờ đây em trông chúng như những vì sao trên bầu trời. Rồi một trong những vì sao đó rơi xuống, làm thành một đốm lửa dài.
 
"Now someone is dying," thought the little girl, for her old grandmother, the only person who had loved her, and who was now dead, had told her that when a star fell down a soul went up to God.
 
“Chắc có ai vừa qua đời”, em nghĩ thế, vì bà em, người duy nhất yêu thương em, giờ đã mất, từng nói với em rằng, khi một vì sao rơi thì có một linh hồn về với Chúa.
 
She rubbed another match against the wall. It became bright again, and in the glow the old grandmother stood clear and shining, kind and lovely.
"Grandmother!" cried the child. "Oh, take me with you! I know you will disappear when the match is burned out. You will vanish like the warm stove, the wonderful roast goose and the beautiful big Christmas tree!"
 
Em lại quẹt một que diêm nữa. Ánh sáng lại toả ra, và trong vầng sáng đó, em thấy bà của em hiện ra trong rạng rỡ huy hoàng, nhân hậu và yêu thương.
“Bà ơi !” Cô bé reo lên, “Bà cho cháu theo với! Cháu biết khi que diêm tàn thì bà cũng ra đi. Bà cũng sẽ biến mất như cái lò sưởi, con ngỗng quay tuyệt vời, và cả cây Giáng Sinh to lớn xinh đẹp nữa! ”.
 
And she quickly struck the whole bundle of matches, for she wished to keep her grandmother with her. And the matches burned with such a glow that it became brighter than daylight. Grandmother had never been so grand and beautiful. She took the little girl in her arms, and both of them flew in brightness and joy above the earth, very, very high, and up there was neither cold, nor hunger, nor fear-they were with God.

Thế là cô bé vội vã quẹt tất cả những que diêm còn lại trong bao, vì em  muốn giữ bà lại với mình! Những que diêm cứ cháy lên, cứ cháy lên chiếu sáng hơn cả ban ngày. Trông bà em chưa bao giờ cao quý và đẹp đẽ đến thế. Bà choàng tay ôm lấy em, rồi hai bà cháu bay lên, bay lên, dần xa trái đất, giữa ánh sáng và niềm vui, họ bay lên cao, bay lên rất cao, rất cao, tới một nơi không còn giá lạnh, không còn đói khát, không còn sợ hãi- họ đã về với Chúa.
 
But in the corner, leaning against the wall, sat the little girl with red cheeks and smiling mouth, frozen to death on the last evening of the old year. The New Year's sun rose upon a little pathetic figure. The child sat there, stiff and cold, holding the matches, of which one bundle was almost burned.
"She wanted to warm herself," the people said. No one imagined what beautiful things she had seen, and how happily she had gone with her old grandmother into the bright New Year.
 
Thế rồi, tại một góc phố, ngồi tựa lưng vào tường, người ta thấy một em bé gái má còn ửng hồng, môi còn thoảng nụ cười, em đã chết cóng trong đêm cuối cùng của năm cũ. Mặt trời năm mới chiếu rọi lên hình hài bé nhỏ thê lương đó. Em ngồi đó, người cứng đơ vì lạnh, tay còn cầm những bao diêm, mà một bao đã đốt gần hết.
“Em bé muốn sưởi ấm đây mà” người ta nói vậy. Nhưng không ai tưởng tượng được những gì huy hoàng đẹp đẽ mà em đã nhìn thấy, và cũng không ai biết được em đã hạnh phúc như thế nào, khi được ra đi cùng với bà của em, cùng bước vào một Năm Mới tươi sáng rạng ngời.

Lượt xem: 111

Quảng cáo

Email
Tiêu đề thông điệp
Nội dung thông điệp
 Security code
Hỗ trợ online
  • Tư vấn viên Ms. Thủy
  • Tư vấn viên Ms. Trang
  • Tư vấn viên Ms. Đào